Eclips

Vandaag is een zonsverduistering ook in ons land redelijk te zien. Maar meer dan een beetje schemering hebben we er niet van gemerkt. Een stevig wolkendek belette ons het zicht op de zon.

Onwillekeurig komen de herinneringen aan die dag in augustus 1999 weer boven, de dag waarop wij, onderweg naar onze vakantiebestemming in Bretagne, een totale zonsverduistering in Noord-West Frankrijk meemaakten. Ik zoek mijn verslag en de foto’s op en voel de emoties weer…

Woensdag 11 augustus 1999, Camping Val de Trie, Moyenneville

Om 05.00 uur worden we wakker van de regen. Het zal toch niet…? Bij het ontbijt rond 09.00 uur is er een streepje blauwe lucht te zien. Toch nog…?

Reden voor optimisme, maar de spanning stijgt: er is nog een uur of drie te gaan. Tegen 11.00 uur gaan we, voorzien van koffie en broodjes, in de auto op zoek naar een geschikte plek. img002.bWe zetten de stoelen uit in klein weilandje. Aan de koeienvlaaien te zien is het nog maar pas door de koeien verlaten; zij grazen nu links en rechts van ons in een ander stukje grasland. In de verte horen we ganzen en kippen. Verder heerst er niets dan rust. Er waait een frisse wind, en de zon schijnt volop! We laten ons de koffie en broodjes goed smaken en zien het helemaal zitten.

Door de eclipsbrillen zien we het begin van de verduistering, rechtsboven mist er een klein ‘hapje’ uit de zon. Ik haal mijn jas uit img006.bde auto en hang hem over de stoel, tegen de koude wind. We wachten af en kijken regelmatig hoever de maan voor de zon geschoven is, maken wat foto’s. Dan, uit het niets, zit de lucht vol met stapelwolken. Angstig kijken we naar wat nog komen gaat en schatten in welke wolken voor de zon langs zullen schuiven; Siert ‘klokt’ ondertussen een grote wolk: 3 minuten geen zon te zien. Stel je voor…de complete verduistering duurt maar ongeveer 2 minuten! Harmen meent gelezen te hebben dat de wolken door afkoeling weer op zullen lossen, dus er is nog hoop…!

De kracht van de zon neemt af. Sluierbewolking? Nee, toch niet. Meer dan de helft van de zon is inmiddels bedekt. We halen nu ook de andere jassen uit de auto, als het nog kouder wordt hebben we die alvast bij de hand. We besluiten een lijstje te maken van de dingen die om ons heen gebeuren, van minuut tot minuut.

Het licht wordt minder sterk, het lijkt wat heiig en het wordt kouder, tijd om de jassen aan te doen. Het stukje zon wordt steeds kleiner, de wind gaat liggen, en ja, de wolken zijn opgelost. De lucht kleurt merkwaardig blauw. In de verte zijn de kippen en ganzen rumoerig, de kraaien verzamelen zich, de zwaluwen vliegen laag, de koekoek roept.

We komen als vanzelf uit onze stoelen omhoog. Van de zon is nog een klein sikkeltje over. Een geweldige opwinding overvalt ons. Het wordt steeds donkerder, het gaat gebeuren!

img003.b

Dan gaat ineens het licht uit, HET MOMENT is daar. De hemel is diep paars blauw. De eclipsbrillen kunnen af. We aanschouwen de onwaarschijnlijk mooie stralenkrans om de zon. We kijken om ons heen, zoeken Mercurius en Venus en kijken weer naar de prachtige stralenkrans. Het is donker en doodstil om ons heen. We ondergaan een overweldigend natuurverschijnsel.

Dan komt het eerste stukje zon als een flonkerende diamant te voorschijn. Het licht gaat weer aan, we zetten de eclipsbrillen nog even op – het is voorbij… Door emoties overmand staan we met een brok in de keel en tranen in de ogen minuten lang stil, niet in staat om iets te zeggen. In de verte horen we de ganzen en kippen weer, de haan kraait…

De maan schuift langzaam verder. We drinken nog een kop koffie, eten wat en genieten in stilte nog even na van wat we zojuist hebben ervaren.

Na een half uur gaan de jassen weer uit. Als de zon haar kracht heeft hervonden klappen we de stoelen in en gaan terug naar de camping. Laat in de middag trekken we een fles Pomerol open en heffen het glas. Een waardig besluit van een dag om nooit te vergeten.

 

Voornamen & traditie

_MG_8921.200
Vandaag de dag gaan toekomstige ouders tijdens de zwangerschap op zoek naar een naam voor hun kind. Talrijke namenboekjes en websites worden geraadpleegd. Een weloverwogen keuze maken is, zo lijkt het, een hele klus…
Ooit was er een tijd, waarin het kiezen van een naam geen enkel probleem was, sterker nog, waarbij deze al bij voorbaat vast lag!

_MG_8940.360Onlangs bezocht ik een expositie in de N.H.Kerk in Finsterwolde. Drie kunstenaars, Mirja Wark, Marian Smit en Ria van Krieken, hebben zich verdiept in de voornamen uit de streek. Ze bekeken grafstenen en maakten een inventaris. Al die namen verwerkten zij in kunstobjecten. Met als doel deze namen vast te leggen en ook om te laten zien hoe jammer het is dat al die streekgebonden namen voor het overgrote deel verdwijnen.

Mijn familie stamt uit de provincie Groningen, deels ook uit het Oldambt, en veel van die namen kwamen mij dan ook bekend voor.

Voornamen gingen generaties lang van grootouders naar kleinkinderen, een vanzelfsprekende traditie.

_MG_8925.360Ik heet, net als mijn oma, Fenna Geziena. Nieuwsgierig geworden door het bezoek aan de kerk in Finsterwolde ben ik op allegroningers.nl op zoek gegaan naar de Fenna’s voor mij. Zo ontdekte ik dat in het gezin van mijn oma tien kinderen geboren zijn, waarvan er vijf als baby zijn gestorven, en één meisje op vijf-jarige leeftijd. Zij heette Fenna, evenals één van de vroeggestorven baby’s. Mijn oma was dus de derde Fenna op rij in het gezin, maar zij kreeg als enige de tweede naam Geziena erbij. Zo waren er ook nog twee vroeggestorven Geziena’s. De drie Fenna’s waren, zoals gebruikelijk, vernoemd naar hun grootmoeder van moeders kant, Fenna van der Gulden. De naam Geziena komt uit de familie van de vader. Hij had een zus Gesina, die op haar beurt weer vernoemd was naar grootmoeder Geessien Udes Bakker. Weliswaar is er verschil in schrijfwijze, maar uitgesproken klinkt het nagenoeg hetzelfde.

_MG_9003.360Ik ben de enige naamgenoot van mijn oma, de reden waarom ik van haar zilveren lepeltjes en bestek kreeg. Daarop staan, zoals de traditie het wil, haar initialen, én de mijne. Op 4 theelepeltjes staan daarnaast ook de initialen van haar grootouders, mijn betovergrootouders: PZ (Pieter Zandt) en F.v.d.G (Fenna van der Gulden). Doorgegeven aan de Fenna’s in 5 generaties!

Kennelijk hadden mijn ouders de behoefte om een eigen draai aan de naam te geven; waar mijn oma altijd Fenna werd genoemd ga ik door het leven als Fenneke. Eind jaren zestig zijn er veel tradities door de jonge generatie afgeschaft. Om ons heen kregen baby’s voornamen die niets meer met opa’s of oma’s te maken hadden. In een aantal gevallen werd er kennelijk een ‘deal’ gesloten: Geboren: ‘Johannes Jacobus’ –  wij noemen hem Marko. Elke periode kent zo zijn populaire namen. Ik herinner mij nog goed dat op zaterdagmiddag op de kinderafdeling van C&A een flink aantal Marko’s door hun moeders tot de orde werden geroepen…

Om niet ongemerkt zo’n populaire naam te kiezen hebben mijn man en ik bij de geboorte van onze kinderen bewust gekozen voor namen uit de familie. Maar, toegegeven, we hebben ons deels, maar niet strikt gehouden aan de namen van de grootouders. Over de namen van onze kleindochters is, zo weet ik, door de ouders goed nagedacht; geheel in de traditie van deze tijd komen ze in de familie niet voor. Zilveren bestek en lepeltjes doorgeven van Fenna aan Fenna gaat wellicht niet meer lukken, maar doorgeven kan natuurlijk altijd.

Floriade en kuddegedrag

Bermen vol met korenbloemen, papavers, margrieten en nog veel meer kleurrijke bloeiers leiden ons naar het parkeerterrein van de Floriade 2012 in Venlo. Keurig gestroomlijnd sluiten wij aan in rij 32, ezelsbruggetjes 4×8(ik) of 2 tot de macht 4 (Klaas). Je wilt de auto graag weer terug vinden natuurlijk. Er is een uitgebreide toiletgelegenheid, daarvoor moet je in de rij, maar het gaat redelijk snel. Op naar de shuttlebus.

Er zijn 6 bushaltes, en bij elke halte staan véél mensen te wachten. Als je de situatie even rustig in ogenschouw neemt om te beslissen bij welke bushalte je gaat staan, kom je al gauw tot de conclusie dat elke lege bus doorrijdt naar halte 1. Waarom er dan toch bij halte 2 t/m 6 zoveel mensen blijven staan wachten is mij een raadsel. Die meute ziet elke keer weer opnieuw een bus aan hun halte voorbijrijden, terwijl bij halte 1 iedereen kan instappen. Ik sprak een verontwaardigde dame die al drie kwartier had staan wachten… Doorlopen dus naar de eerste halte en na een minuut of 10 in een propvolle bus op weg naar de Wereld Tuinbouw Expo. Bij de kassa’s staat een lange rij bij het eerste loket; daarachter zijn er nog een stuk of 6 loketten, en zijn de rijen steeds korter. Bij de laatste kassa ben je zo aan de beurt, helemaal als je kiest voor ‘pin-only’. Verbazingwekkend hoe mensen zichzelf met dit kuddegedrag tekort doen.

De Wereldinbreng op deze happening bestaat voor een deel uit kleurrijke paviljoens met souvenirs. In de tropische kas met prachtige orchideeën is het kopje van de koffie uit Ethiopië bij de prijs inbegrepen.’My Green World’ is een architectonische blikvanger. Voor wie zijn toch de fauteuils in het glazen paviljoen van Azerbeidzjan bedoeld? Op het grote terrein valt veel te zien en te fotograferen. Op één (lange) dag kun je niet alles, maar zeker genoeg bekijken. En ben je blij met de wandelschoenen, want zonder gebruik te maken van het treintje sjouw je heel wat af. Als je van kabelbanen houdt is er een spectaculair uitzicht van bovenaf.

En wie houdt van kuddegedrag moet vooral deelnemen aan de Rabo Earthwalk.

 

 

Willem en de Snikkeweek

De oude trekschuit, ofwel ‘De Snikke’ speelde vroeger een belangrijke rol bij het vervoer over het water in de Kanaalstreek. In Musselkanaal wordt de trekschuit jaarlijks weer onder de aandacht gebracht tijdens de traditionele Snikkeweek. 5 dagen lang bruist het dorp van de aciviteiten. En het Stadskanaal biedt een vrolijke aanblik door de versierde boten die in het centrum aan de kade liggen afgemeerd.

Op uitnodiging van de organisatie van de Snikkeweek exposeerde mijn Fotoclub ‘Reflex’ op een superlocatie in zo ongeveer het mooiste, wel leegstaande, winkelpand van Musselkanaal. Er was ruimte voor zo’n 60 foto’s, en nog nooit eerder waren er zoveel bijeengebracht en te zien.

Wat later op de middag stapte Willem binnen. Zijn blik gericht op het schrift dat op de balie lag. De pen lag er naast. ‘Moet je daar wat in schrijven?’ Ik legde hem uit dat je daar in kon schrijven wat je van de foto’s vond. ‘Dat is goed’, zei Willem, pakte de pen en schreef in stoere hoofdletters, met het puntje van de tong uit de mond, zijn naam.

‘Kist mie eem helpen?’ Hij gaf mij gedecideerd de pen en dicteerde: ‘Ik vind Musselkanaal een leuk dorpje en Mevrouw Burgemeester heeft dit allemaal goed…’ – hier aarzelde hij even want nu kwam er een moeilijk woord, hoe heet dat ook al weer… – ‘georganiseerd’. Willem was dik tevreden met het resultaat. ‘Zij kent mij wel hoor, en Mevrouw Burgemeester kent mij ook’, zei hij nog. Waarna hij zich spoedde naar de naastgelegen Novo-konditorei, waar op hem werd gewacht. Het komt helemaal goed met hem en de burgemeester.

Met liefde heb ik het voor Willem opgeschreven. De enige rol van Mevrouw Burgemeester was haar aanwezigheid bij de openingsceremonie, of liever gezegd haar afwezigheid, want zij moest door ziekte verstek laten gaan. Maar daar zat Willem niet mee!

 

 

De barak in Jipsinghuizen

Op 3 mei  hield Jochem Abbes een lezing over wat er zich in de oorlogsjaren in Westerwolde heeft afgespeeld. De lezing vond plaats in de enige barak die nog over is van het kamp, waar in de crisisjaren ’30 zo’n 500 werklozen werden te werk gesteld om het gebied op de schop te ontginnen.  In 1941 werd hun plaats ingenomen door de Joden, die overal werden ontslagen en opgepakt. In 1942 werden zij op transport gesteld naar de vernietigingskampen. Waarna een periode volgde waarin het kamp verlaten was. Tot in 1944 de NSB’ers, die na Dolle Dinsdag over de grens waren gevlucht, in Duitsland niet welkom waren en door de autoriteiten resoluut werden teruggestuurd. Ook zij vonden in de barakken van Jipsinghuizen een onderkomen. Na de oorlog werden opgepakte NSB’ers tot hun berechting in het kamp vastgezet.

Ik ontmoette een oude bekende, die net als Klaas en ik had ingetekend op de wandeling die ons dwars door Westerwolde van De Waalehof in Jipsinghuizen naar de barak aan de Zevenmeersveenweg zou leiden. Hij was jarenlang boswachter en woonde zo ongeveer naast de plek waar het kamp heeft gestaan.

Zijn verhaal: ‘Ik heb zo’n 20 jaar geleden al geroepen dat we de barak moeten opknappen. Het is toch een stuk historie van deze streek en die moet je bewaren. Een tijdlang is de barak met de grond in particuliere handen geweest, maar later heeft de gemeente het terug gekocht. En eigenlijk was het de bedoeling dat het verrotte gebouw zou worden gesloopt. Maar toen het zover was bleek het verwijderen van het asbestdak een grote kostenpost te zijn. En dus bleef de barak staan. We hebben het eigenlijk aan dat dak te danken dat hij er nog steeds staat.’

Het dak is inmiddels vervangen, en binnenkort wordt begonnen met de restauratie van het vervallen gebouw. Het was dan ook de laatste kans voor de aanwezigen bij de lezing om de zaak in oorspronkelijke staat te kunnen aanschouwen, en daar was veel belangstelling voor. De barak was vol, en niet in de laatste plaats voor de voortreffelijke lezing van Jochem Abbes, waarin ook een voor mij onbekend stuk geschiedenis van Westerwolde duidelijk is geworden.